افزایش سرمایه در بورس خوب است یا بد؟

شرکت‌ها به منظور تامين منابع مورد نياز ، توسعه فعالیت‌ها و همچنین پاسخگویی به نيازهای نقدینگی خود، اقدام به افزایش سرمایه می‌کنند.
نوشته شده توسط
۱۰ دی ۱۳۹۹

افزایش سرمایه چیست ؟

شرکت‌ها به منظور بهبود ساختار مالی، تامين منابع مورد نياز طرح‌های توسعه‌ای، توسعه فعالیت‌ و… اقدام به افزایش سرمایه می‌ نمایند. در واقع تغییر در میزان سرمایه یکی از روش‌های تامین مالی شرکت‌ها می‌ باشد.
هدف از  افزایش سرمایه ، تغییر در دارایی‌های سهامدارن است. در برخی مواقع  این راهکار به منظور اصلاح و بهبود ساختار مالی شرکت مورد استفاده قرار می‌ گیرد.
هر شرکت بورسی یا فرابورسی که قصد افزایش سرمایه دارد، باید تعدادی سهام جدید منتشر کند و به سهامداران بفروشد. با این روش، مبلغ مورد نیاز برای افزایش سرمایه تأمین می ‌شود. تفاوت اصلی میان روش‌های افزایش سرمایه  به محل تأمین آن بستگی دارد.

شرکت‌ها قبل از افزایش سرمایه ، ابتدا مدارک و مستندات خود را در  سامانه  کدال (codal.ir) ارسال می‌کنند. چند روز قبل از بسته شدن نماد و برگزاری مجمع عمومی فوق العاده، آگهی آن در سایت مربوطه قرار می‌گیرد.

افزایش سرمایه و شرط مشارکت در آن

افزایش سرمایه به سهامدارانی تعلق می گیرد که در تاریخ برگزاری مجمع عمومی فوق‌العاده مالک سهام شرکت باشند.
برای مشارکت در افزایش سرمایه ، زمان خریداری سهام حائز اهمیت نیست. تنها کافی است که در تاریخ برگزاری مجمع عمومی فوق‌العاده سهامدار شرکت باشید و در مجمع شرکت کرده باشید.

مقاله پیشنهادی: اعتبارات در بورس یعنی چه؟

روند افزایش سرمایه

در روند افزایش سرمایه ، ابتدا هیأت مدیره شرکت، پیشنهاد خود را به همراه دلایل کافی به سهامداران ارائه می ‌دهد. این پیشنهاد در مجمع عمومی فوق العاده شرکت  در میان سهامداران به رأی گذاشته می‌شود.
در صورت تصویب این پیشنهاد در مجمع و پس از ارائه مجوز از سوی سازمان بورس، افزایش سرمایه صورت می ‌گیرد. قیمت سهام شرکت پس از افزایش سرمایه ، دستخوش تغییر می‌ شود. این که افزایش سرمایه شرکت از چه طریقی صورت گیرد، اثرات متفاوتی در  تغییر قیمت دارد.

مراحل ثبت افزایش سرمایه

  1. ابتدا، هیأت مدیره طی جلسه‌ای ضمن بررسی موقعیت شرکت و لزوم افزایش سرمایه ، این طرح را ارائه و تصویب می نماید.
  2. حسابرس شرکت، طرح پیشنهادی را بررسی و در صورت وجود توجیه منطقی، آن را تأیید می‌ کند. امکان تأیید تمام یا قسمتی از این طرح برای حسابرس وجود دارد.
  3.  پس از تایید حسابرس، شرکت اقدام به ارسال مدارک و اسناد مربوطه به سازمان بورس و اداره ثبت شرکت‌ها می‌کند.
  4. سازمان بورس پس از انجام بررسی‌های لازم، تمام یا قسمتی از طرح  را تأیید می‌ کند.
  5. اطلاعیه صدور مجوز افزایش سرمایه پیرامون زمان برگزاری و آگهی دعوت به مجمع، در سایت کدال و همچنین روزنامه‌های کثیرالانتشار درج می‌شود.
  6. پس از برگزاری مجمع فوق‌العاده، مقدار و ارزش هر سهم بطور دقیق مشخص شده و در اختیار سهامداران قرار می ‌گیرد.  
  7. مقدار اعلام شده در اداره ثبت شرکت‌ها تحت عنوان سرمایه جدید شرکت ثبت می ‌شود.

روش‌های افزایش سرمایه

افزایش سرمایه در شرکت های مختلف به روش های متفاوتی انجام می گیرد. هر شرکت، متناسب با موقعیت خود یکی از این روش‌ها را انتخاب می‌ کند. تفاوت اصلی این روش ها تنها در محل فراهم ساختن این منابع است.

هر کدام از روش های افزایش سرمایه با توجه به شرایط اقتصادی شرکت، از جذابیت‌های خاص خود برخوردار است. اظهار نظر در مورد این موضوع از دیدگاه شرکت و سهامداران با یکدیگر تفاوت دارد. از آنجایی که ساختار شرکت ها با یکدیگر متفاوت است، در نتیجه هر کدام پیچیدگی‌های خاص خود را دارد.
پس نمی‌ توان یک نسخه کلی برای همه شرکتها در نظر گرفت. اما به طور کلی افزایش سرمایه از طریق آورده نقدی و صرف سهام می ‌تواند وضعیت بهتری در سهام شرکت ایجاد نماید.

روش‌های افزایش سرمایه به طور کلی شامل موارد زیر است:

  1.  افزایش از طریق محل سود انباشته (سهام جایزه)
  2. افزایش از محل آورده نقدی و مطالبات سهامداران
  3. افزایش از طریق تجدید ارزیابی دارایی‌ها
  4. افزایش به روش صرف سهام

1- از محل سود انباشته

شرکت ها در پایان هر سال مالی، بخشی از سودهای بدست آمده را بین سهامداران خود تقسیم می ‌نمایند. درصدی از آن سود در حسابی تحت عنوان سود انباشته در صورت های مالی  شرکت، ثبت می ‌گردد. چنانچه مقدار سود به سطح قابل توجهی برسد، شرکت قادر است تا از محل این سودها به منظور توسعه فعالیت‌های خود اقدام به افزایش سرمایه نماید.

در این روش، تعداد سهام شرکت بدون ورود جریان نقدی جدید، افزایش می ‌باید. با توجه به اینکه وجهی از سهامداران دریافت نشده است، به سهامی که به این روش به سهامدار تعلق می‌گیرد، سهام جایزه گفته می ‌شود.

در مواقعی که شرکت سود انباشته مناسبی دارد، در مورد روند افزایش سرمایه و همچنین تأمین منابع مورد نیاز خود تصمیم‌گیری می نماید. به دلیل اینکه در این روش، سهامداران پولی برای سهام جدید خود پرداخت نمی‌ کنند، درصد مالکیت شما تغییری نمی ‌کند.
در واقع با افزایش سرمایه شرکت، تعداد سهام شما نیز افزایش می یابد. از نظر تئوریک میزان دارایی شما تغییری نمی‌کند، یعنی به همان نسبت که تعداد سهام شما افزایش می ‌یابد، به همان نسبت نیز قیمت سهام کاهش می‌ یابد.
به عنوان مثال شما 1000 سهم به ارزش 2000 تومان (برای هر سهم) دارید. ارزش سهام شما مبلغی معادل 2,000,000 تومان می باشد. اگر شرکت مذکور، افزایش سرمایه 100 درصدی اعمال نماید، پس از بازگشایی نماد، دارایی شما 2000 سهم ( با ارزش هر سهم 1000 تومان) می باشد.

ویژگی‌های این روش:

  • عدم نیاز به پرداخت قیمت اسمی سهم
  • سرعت گرفتن فرایند توسعه سهم
  • بهبود سودآوری شرکت
  • عدم ورود نقدینگی از خارج شرکت

2- از محل آورده نقدی و مطالبات سهامداران

در مواقعی که شرکت سود انباشته مناسبی ندارد و یا می ‌خواهد منابع مالی جدید وارد کند از محل آورده نقدی سهامداران، اقدام به افزایش سرمایه می ‌نماید. برای شرح این نوع افزایش سرمایه ابتدا نیاز به توضیح مفهوم حق تقدم داریم.

حق تقدم

همانطور که می ‌دانید، هنگامی که یک شرکت افزایش سرمایه می ‌دهد، به نسبت درصد افزایش سرمایه ، تعداد سهام آن نیز افزایش می ‌یابد. به دلیل اینکه سهامداران یک شرکت خواهان حفظ حقوق و منافع خود هستند، این انتظار را دارند که پس از افزایش سرمایه ، درصد مالکیت خود را نسبت به قبل حفظ کنند.

با توجه به اینکه روند افزایش سرمایه ، نیازمند تأمین منابع جدید از سوی سرمایه گذاران می ‌باشد، شرکت حق استفاده و حضور در آن را ابتدا به سهامداران فعلی می ‌دهد. به این اولویت در خرید سهام نسبت به سهامداران جدید، حق تقدم خرید سهام گفته می‌شود.

چگونگی شرکت در افزایش سرمایه با استفاده از حق تقدم

با توجه به اینکه در این روش، سهامداران عاملان اصلی افزایش سرمایه می باشند، در نتیجه شرکت حق ویژه‌ای را برای استفاده آنها در نظر می‌ گیرد. به این صورت که اوراقی تحت عنوان حق تقدم سهام در اختیار سهامداران فعلی قرار می ‌گیرد. سهامداران در مدت زمان مجاز، اقدام به معاملات این اوراق (که معمولاً دو ماه است) می نمایند که به آن مهلت پذیره‌نویسی  گفته می ‌شود. در این مرحله دو راهکار برای سهامداران وجود دارد :

  1. پرداخت مبلغ اسمی سهام:  در این روش شما به ازای هر سهم باید مبلغی را دراین بازه زمانی ۲ ماهه به شرکت پرداخت نمایید. این مبلغ در ایران معمولاً ۱۰۰۰ ریال (قیمت اسمی سهم) است. پس از طی مراحل افزایش سرمایه ، حق تقدم شما به سهم عادی تبدیل می‌ شود. این فرایند به طور معمول بین چهار تا شش ماه زمان می ‌برد.
  2. فروش حق تقدم: اگرشما به هر علتی تمایل به استفاده از حق تقدم‌های خود  نداشته باشید، در بازه زمانی دو ماهه  می ‌توانید حق تقدم‌های خود را به سرمایه‌گذاران دیگر بفروشید. حق تقدم‌ها مانند سهام عادی در بورس قابل معامله می‌باشند.
    فرایند معامله حق تقدم، همچون سهام عادی در بورس قابل انجام است. مثلاً حق تقدم ایران خودرو با نماد (خودروح) معامله می‌ شود. قیمت حق تقدم به اندازه آورده شما (معمولاً ۱۰۰۰ ریال) از قیمت روز سهم اصلی در بازار کمتر است.
    چنانچه سهامدار، هیچ یک از اقدامات ذکر شده را انجام ندهد، پس از پایان مهلت پذیره ‌نویسی، شرکت اقدام به فروش حق تقدم‌ها خواهد نمود و مبلغ حاصل را پس از کسر کارمزد به حساب سهامداران واریز می نماید.

ویژگی های این روش:

  • سرعت گرفتن فرایندهای توسعه‌ای
  • کمک به بهبود سودآوری در بلندمدت

3- از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها

در این روش، دارایی های ثابت شرکت، مانند: زمین، ساختمان، ماشین آلات و تجهیزات، سرمایه گذاری ها و … از محل تجدید ارزیابی، مورد بررسی  قرار می‌ گیرد. ارزش این قبیل از دارایی ها در طول زمان تغییر کرده و دستخوش افزایش سرمایه می گردد، اما این تغییرات در هیچ یک از حساب های شرکت، ثبت نمی شود.
در این روش، ارزش دارایی‌های شرکت در ترازنامه بروز می‌ شود. از آنجایی که معادله حسابداری در ترازنامه ثابت است و بدهی‌های شرکت نیز تغییری نکرده، افزایش سرمایه صورت می‌ گیرد.

ویژگی‌های این روش:

  • امکان افزایش سهم
    در این روش همچون روش سود انباشته، امکان افزایش قیمت سهم در آینده وجود دارد. به دلیل بالا بودن درصد افزایش سرمایه در این روش، قیمت بازاری سهم کاهش قابل توجهی خواهد یافت که در نتیجه این امر، تقاضا برای آن افزایش یافته و قیمت آن بیشتر می شود.
  • افزایش سرمایه
    به طور کلی می‌ توان گفت که بهترین روش افزایش سرمایه برای سهامداران، روشی است که بتوانند بدون پرداخت وجه، مالک سهام شوند و قیمت سهام آنها بدون تغییر مالکیت کاهش یابد. از این رو انجام این کار از محل سود انباشته و تجدید ارزیابی دارایی ها بهترین نوع افزایش سرمایه از منظر سهامداران به حساب می‌ آیند.
  • نظم دادن به صورت‌های مالی و به روزرسانی ارزش دارایی‌های شرکت
  • عدم ورود نقدینگی جدید و عدم‌ تغییر ارزش ذاتی شرکت

4- به روش صرف سهام

در این روش، شرکت سهام خود را به مبلغی بیش از قیمت اسمی و از طریق پذیره ‌نویسی به فروش رسانده و تفاوت حاصل از قیمت فروش و قیمت اسمی سهام را، به حساب اندوخته منتقل  می ‌کند و در مقابل آن سهام جدیدی  به سهامداران قبلی می‌دهد.  
در این روش، شرکت به جای انتشار سهام عادی به ارزش اسمی، سهام را به قیمت بازار و از طریق فرایند پذیره‌نویسی عرضه می ‌کند، از این طریق افزایش سرمایه صورت می گیرد. شرکت تفاوت وجه حاصل شده ناشی از این روش را به سه طریق کنترل می‌کند:

  1. اعطا سهام جدید به سهامداران قبلی
  2. انتقال آن به حساب اندوخته شرکت
  3. تقسیم نقدی آن به سهامداران قبلی

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های صرف سهام، به کارگیری آن برای اصلاح ساختار مالی شرکت‌ها می باشد. در شرکت‌های دولتی خارج از بورس و شرکت‌های دارای پروژه‌های سرمایه‌گذاری (که از یک ‌سو نیاز به اصلاح ساختار سرمایه‌ دارند و از سوی دیگر نیازمند منابع مالی سنگین برای پیشبرد طرح‌های توسعه می باشند) این نوع افزایش سرمایه بسیار توصیه می ‌شود.

ویژگی  این روش شامل موارد زیر است:

  • رقیق نشدن بیش از حد سهام و عدم ‌تغییر قیمت سهام پس از افزایش سرمایه
  • تعیین درصد مشارکت سهامداران در سرمایه شرکت براساس ارزش جاری بازار
  • ایجاد حساسیت در مدیران شرکت نسبت به آینده قیمت سهام
  • هدایت سرمایه‌های سرگردان جامعه به سمت سرمایه‌گذاری مطمئن و آینده‌دار
  • کاهش ریسک سهام و افزایش اعتبار شرکت
  • نداشتن دغدغه مدیران در بازپرداخت منبع مالی
  • دریافت سهام جایزه توسط سهامداران قبلی

    وظایف شرکت در مورد صرف سهام شامل موارد زیر است:
  • انتقال اضافه ارزش به اندوخته شرکت
  • تقسیم نقدی اضافه ارزش به سهامداری قبلی
  • انتقال سهام جدید به سهامداران قبلی

    در مورد فروش سهام نیز می‌توان به دو روش زیر عمل نمود:
  • فروش با حفظ حق تقدم
  • فروش با سلب حق تقدم

نکات مهم در افزایش سرمایه

  • مواردی که در رابطه با افزایش سرمایه یک شرکت در مجمع تصویب شود، شامل حال افرادی می‌ شود که در زمان برگزاری مجمع، سهامدار آن شرکت بوده‌اند.
  • پس از اینکه افزایش سرمایه شرکت در مجمع فوق‌العاده به تصویب رسید، در روزنامه های کثیرالانتشار منتشر می‌گردد. این موضوع در سامانه کدال نیز به سهامداران اطلاع رسانی می ‌شود. همچنین فرمی برای سهامداران آن شرکت ارسال می ‌شود که مطابق با آن می ‌توانند با توجه به حق تقدم خود برای خرید سهام جدید اقدام نمایند. به این فرم، اصطلاحاً حق تقدم خرید سهام گفته می‌شود.
  • در برخی از موارد شرکتها اقدام به افزایش سرمایه ترکیبی می ‌کنند. به عنوان مثال، بخشی از آن از محل سود انباشته و بخش دیگر از طریق آورده نقدی سهامداران انجام می‌ شود. برای محاسبه قیمت سهم در این روش، باید فرمول دو روش مذکور را با یکدیگر تلفیق شود.
  • قیمت هایی که از طریق فرمول ها محاسبه می‌ شوند، قیمت تئوریک سهم می ‌باشند. در بیشتر مواقع ممکن است این قیمت‌ها تغییر کند. این مسأله به دلیل عرضه و یا تقاضای زیاد سهم پس از بازگشایی آن صورت می گیرد.
  • اگر شما به هر علتی مبلغ اسمی سهام را پرداخت نکنید و یا حق تقدم خود را  به فروش نرسانید، پس از اتمام مهلت پذیره ‌نویسی، حق تقدم سهام شما به فروش می‌ رود. قیمت فروش در این مواقع معمولاً نزدیک به قیمت روزهای آخر پذیره‌نویسی حق تقدم‌ می ‌باشد. شرکت، حق تقدم‌های استفاده نشده را از طریق بورس به فروش می رساند و مبلغ حاصل از فروش را بعد از کسر کارمز  به حساب شما واریز می ‌کند.

منظور از مجمع شرکت چیست؟

به هرگونه گردهمایی سهامداران و مدیران یک شرکت سهامی که به منظور تعیین وضعیت شرکت و تصمیم‌گیری در خصوص فعالیت‌های آن شکل می‌گیرد، مجمع گفته می‌شود. شرکت در این مجمع‌ها سبب افزایش سرمایه و منافع برای سهامداران و همچنین شرکت می ‌گردد.

معمولاً ده روز قبل از برگزاری مجمع، صورت‌های مالی سالانه حسابرسی شده شرکت به همراه کلیه یادداشت‌های پیوست آن و همچنین گزارش فعالیت هیأت مدیره شرکت و آگهی دعوت به مجمع از طریق سایت  کدال در اختیار سهامداران قرار می ‌گیرد. با این روش می توان به راحتی در مورد  شرکت کردن یا غیبت در این جلسه، تصمیم‌گیری نمود.
علاوه بر این، جدول زمان‌بندی پرداخت سود نقدی پیشنهادی توسط هیأت مدیره، قبل از برگزاری مجمع در سامانه کدال اطلاع رسانی می ‌شود.

انواع مجمع

مجمع عمومی عادی سالیانه

مجمع عمومی عادی سالیانه با هدف رسیدگی به صورت‌های مالی شرکت، رسیدگی به گزارش مدیران و بازرسان شرکت و همچنین تصویب میزان سود نقدی تقسیمی بین سهامداران تشکیل می ‌شود. این مجمع با حضور حداقل بیش از نیمی از سهامداران شرکت رسمیت پیدا می ‌کند و تنها یک بار در سال برگزار می ‌شود.

مجمع عمومی فوق العاده

نحوه برگزاری مجمع عمومی فوق‌العاده نیز تقریباً شبیه به مجمع عمومی عادی است، با این تفاوت که در آن موضوع‌هایی مانند: تغییر اساسنامه شرکت، کاهش و افزایش شرکت یا انحلال شرکت مورد بررسی قرار می ‌گیرد.
افزایش سرمایه ، از مهمترین منابع تأمین مالی شرکت ها محسوب می شود. همچنین طرح های توسعه ای و تصحیحی شرکت با ین روش، پیش برده می شود.

آیا این را مفید دیدید؟
اشتراک گذاری :

دیدگاه ها

  • باران
    3 هفته پیش

    مطالب مفید بودن فقط میشد سایت هایی که از طریق اون ها میشد افزایش سرمایه رو مشاهده کرد و دید که آیا تخصیص سهام جایزه به کد ها انجام شده رو هم تو مقالتون میگنجوندین


    • الهه سلوکی
      3 هفته پیش

      ممنون از پیشنهاد شما.حتما در بروزرسانی های بعدی مقاله این مورد رو هم لحاظ می کنیم.


  • هانیه قدیمی
    1 ماه پیش

    شپنای من هنوز تو پورتفو نیست چیکار باید انجام بدم؟


  • فاطمه زهرا محمدیاری
    1 ماه پیش

    افزایش سرمایه دی کیه


    • الهه سلوکی
      1 ماه پیش

      سلام.باید از اطلاعیه های سایت کدال پیگیری کنید.اما احتمالا ظرف یک ماه آینده باشه


  • منصوره
    2 ماه پیش

    شپنا افزایش سرمایش تو پورتفوی من نیست چیکار باید کنم با کارگزاریم تماس گرفتم اما جوابگو نیستن


    • الهه سلوکی
      2 ماه پیش

      تخصیص افزایش سرمایه ها به عهده ی شرکت سپرده گذاری مرکزی هست.کمی زمان می بره که افزایش سرمایه ی همه ی سهامدارن ثبت بشه.اگر شما چند کارگزاری داشته باشید ممکن است سهام جایزه معلق مانده باشد که در این صورت درخواست تغییر کارگزار ناظر می تونه کمک کنه


  • Fateme
    2 ماه پیش

    سوالاتم برطرف شد ممنون


  • کاظمی
    2 ماه پیش

    کاش درباره ی آگهی های افزایش سرمایه ی کدال هم توضیحات بیشتری داده میشد


دیدگاهی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مقالات مشابه
ایزی تریدر(سامانه معاملاتی کارگزاری مفید)
ایزی تریدر، سامانه معاملاتی کارگزاری مفید است که به دلیل فضای....
نمادهای بزرگ و شاخص ساز
سرمایه گذاران حوزه های بورسی برای داشتن عملکردی مناسب در این....
توقف و بازگشایی نمادها
توقف نماد ، وضعیتی است که در آن معاملات نماد متوقف می شود. به....